Mienie - Educatief - Zomereczeem

Mienie Educatief

^Terug

Zomer eczeem is een allergische reactie van paard of pony op steken van kleine mugjes, waardoor ernstige jeuk ontstaat aan manen, staart of huid. Het wordt daarom ook wel maneneczeem, staarteczeem of huideczeem genoemd en komt in bijna alle landen van de wereld vooral in de zomer voor. Uitzondering zijn gebieden die dicht aan de kust liggen.

De hoofdoorzaak van zomereczeem wordt vooral gezien in een allergische reactie van paarden op het speeksel van bepaalde kleine mugjes (cullicoïdes, of knutjes). Dit mugje is vanaf het vroege voorjaar tot ongeveer oktober-november actief, afhankelijk van de weersomstandigheden. Je ziet de mugjes vooral met vochtig, wat drukkend, windstil weer, vooral tijdens zonsopgang en zonsondergang en vooral in bosrijke gebieden.
Eczeemgevoelige paarden die gestoken worden krijgen jeuk, eerst vooral in de manen, staart en op de buiknaad. Paarden met ernstig eczeem kunnen ook op andere plaatsen van het lichaam jeuk krijgen, met name in het gezicht, en op andere gevoelige delen van de huid. Ook andere factoren spelen waarschijnlijk een rol bij zomereczeem, zoals voeding (eiwitten) en stress.

Hoe stelt de dierenarts de diagnose? Hij gaat in de eerste plaats af op het verhaal van de eigenaar. In 90% van de gevallen klopt het als de eigenaar vermoedt dat er sprake is van zomereczeem. Er zijn wel enkele aandoeningen die vergelijkbare klachten kunnen geven, zoals vlooien, luis, schurft, andere overgevoeligheidreacties, bijvoorbeeld door voeding, schimmels, pollen in de lucht. Soms raakt het immuunsysteem door andere oorzaken ontspoord. Soms wordt ook bij een paard met schimmel aan eczeem gedacht. Hoewel schimmel er over het algemeen anders uitziet, kan het soms toch lijken op zomereczeem.
De dierenarts kan vaststellen of het paard echt last heeft van staart- en maneneczeem; hiervoor is een bloedtest beschikbaar. Deze test is nog geen gemeengoed onder dierenartsen, het gaat om nieuwe technieken die nog niet erg bekend zijn, maar die in de toekomst waarschijnlijk wel veel meer gebruikt gaan worden.

De beste behandeling is preventie. Vanuit de stamboeken in IJsland en Duitsland komt steeds meer aandacht voor fokprogramma's waarmee paarden zonder zomereczeem worden gefokt. Andere preventieve maatregelen zijn:

Als het paard eenmaal schuurt en open plekken heeft in de huid, is een curatieve behandeling nodig. Dierenartsen zijn steeds minder huiverig voor corticosteroïden. Corticosteroïden leggen het afweersysteem gedeeltelijk plat, waardoor het lichaam niet meer zo hevig reageert op het eiwit van de culicoïdes. Het is geen probleem om een paard zes tot acht weken corticosteroïden te geven, zodat de ergste klachten onderdrukt worden en men andere maatregelen kan nemen. Het is niet verstandig om langer corticosteroïden te geven omdat je dan bijwerkingen kunt krijgen. Een belangrijk risico is hoefbevangenheid (vooral bij paarden die hier al gevoelig voor zijn). Bij milde vormen van zomereczeem zijn corticosteroïde zalven geschikt.
Tegenwoordig zijn er ook capsules met prednisolon (ook een soort corticosteroïden). Deze moeten 's ochtends gegeven worden en zijn veilig, een paard kan ze zonder problemen langere tijd krijgen.
Naast corticosteroïden zijn er vele producten ontwikkeld tegen zomereczeem. Als dierenarts is het moeilijk om daar een oordeel over te geven: wat werkt bij het ene paard, doet helemaal niets bij het andere. Hetzelfde geldt voor methodes als acupunctuur en homeopathie. Zeker bij een eczeem is het belangrijk dat je zorgt voor een optimale verzorging en gezondheid. Een zachte schuurpaal, bijvoorbeeld een gladde houten paal, kan veel verlichting bieden zonder dat het paard zijn huid schuurt. Dierenartsen raden vaak Sweet-Itch Healer en Controller aan, omdat uit onderzoek is gebleken dat veel paarden daar goed op reageren.

Samengevat is er nog geen eenduidige behandeling van zomereczeem. Eczeem wordt een steeds groter probleem, waardoor het onderzoek naar deze aandoening ook zal uitbreiden. Het wordt commercieel steeds aantrekkelijker om een goed werkend middel tegen eczeem te ontwikkelen. Als dat er komt, wordt er op deze site aandacht aan besteed.